Ηνωμένο Βασίλειο – 21c

Το γενικό πλαίσιο

Τα επιτεύγματα του Ηνωμένου Βασιλείου το έχουν μετατρέψει σε μια χώρα φθόνου στο εξωτερικό. Η οικονομία του έχει φτάσει τα επίπεδα προ-κρίσης του 2014[1] και είναι πλέον η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στην Ευρώπη μετά τη Γερμανία και τη Γαλλία. Τα ποσοστά ανεργίας είναι ιστορικά χαμηλά (4.3%)[2] και η σταθερή ανάπτυξή του ακόμα και μετά το δημοψήφισμα έχει αποδείξει ότι πολλές από τις ζοφερές προβλέψεις πριν από αυτό σχετικά με το Brexit είναι λανθασμένες[3]. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι σε καλύτερη θέση σχετικά με το μέσο όρο της Ευρώπης σε μια σειρά από άλλους δείκτες όπως είναι το ποσοστό ανεργίας των νέων[4] και τα NEET[5]. Αυτό αποτελεί επιπλέον απόδειξη της ευρύτερης θετικής κοινωνικο-οικονομικής πορείας του Ηνωμένου Βασιλείου.

Εντούτοις κανείς δε μπορεί να ισχυριστεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει προβλήματα να αντιμετωπίσει. Ένα από αυτά είναι ότι ο πληθυσμός του Ηνωμένου Βασιλείου μεγαλώνει. Το 2016, το 18% του πληθυσμού είχε ηλικία πάνω από 65 ξεπερνώντας ακόμα και το 14.2% του 1976. Ο αριθμός των ανθρώπων που βρίσκονται σε ηλικία εργασίας (16-64) έχει αυξηθεί ελάχιστα σε αυτό το διάστημα όμως υπάρχει μια αξιοπρόσεχτη μείωση των ατόμων ηλικίας 0-16 οι οποίοι από 24.5% το 1976 έχουν φτάσει σε 18.9% το 2016. Αποτέλεσμα αυτής της δημογραφικής τάσης είναι ο αριθμός των ηλικιωμένων ανθρώπων σε σχέση με αυτόν των νέων να αυξάνεται σταθερά φτάνοντας το 28.5% στα μέσα του 2016[6]

Αυτό το χάσμα ανάμεσα στις γενεές είναι εμφανές όχι μόνο από τα δημογραφικά στοιχεία αλλά και από την πολιτική. Το Brexit είναι ένα προφανές παράδειγμα. Το 75% των ψηφοφόρων του δημοψηφίσματος κάτω των 24 ετών ήταν αντίθετοι στην απόφαση να φύγει το Ηνωμένο Βασίλειο από την Ευρωπαϊκή Ένωση[7] Σε έρευνες που διεξάχθηκαν μετά τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος οι νέοι ισχυρίστηκαν ότι είναι κυρίως ανήσυχοι σχετικά με τις ευκαιρίες που πιθανόν να χαθούν από το Brexit καθώς επίσης και για τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει το Brexit στην εικόνα του Ηνωμένου Βασιλείου που παρουσιάζεται σαν μια ανεκτική και πολυπολιτισμική κοινωνία[8] Εκφράσεις τύπου «έκλεψαν το μέλλον μας» ήταν πολύ κοινές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εκείνη την περίοδο[9], και παρόλο που έπαιξαν ρόλο και άλλοι παράγοντες (π.χ. η κλάση, το επίπεδο μόρφωσης και η γεωγραφική περιοχή των ψηφοφόρων), τα αποτελέσματα απέδειξαν ότι νέοι και παλιοί αντιδικούν έχοντας τελείων διαφορετικές βλέψεις για το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η πρόκληση

Η αίσθηση της προδοσίας καταλήγει σε μια ευρύτερη παραίσθηση σχετικά με την πολιτική που μαστίζει τη χώρα για πολλά χρόνια. Το 2009, το Youth Citizenship Commission βρήκε ότι το 82% των νέων του Ηνωμένου Βασιλείου δεν πιστεύουν ότι οι πολιτικοί λαμβάνουν σωστές αποφάσεις για αυτούς και το 76% νιώθει ότι δεν τους δίνεται η δυνατότητα να επηρεάσουν κυβερνητικές αποφάσεις[10]. Άλλες έρευνες επίσης επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα δυσπιστίας. Σε ένα γκάλοπ που διεξήχθη εκ μέρους του YouGov, το 48% των νέων εξέφρασαν ότι πιστεύουν ότι το πολιτικό σύστημα δεν τους εκφράζει επαρκώ, και μόνο το 13% πιστεύει ότι τους αντιπροσωπεύει καλώς[11]. Σε μια έρευνα που διεξήχθη από το British Youth Council (BYC), μόνο το 8% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι οι πολιτικοί γνωρίζουν τι είναι σημαντικό για τους νέους και ποια ζητήματα επηρεάζουν τις ζωές τους περισσότερο[12].

Η καχυποψία όμως αυτή έχει βάση. Ας πάρουμε σαν παράδειγμα τα δίδακτρα. Πάνω από 1000 υποψήφιοι των εκλογών του 2010, συμπεριλαμβανομένων και των 57 που εκλέχθηκαν σαν βουλευτές των φιλελεύθερων, υποσχέθηκαν την παύση της αύξησης των διδάκτρων. Παρόλα αυτά μετά τις εκλογές η κυβέρνηση ψήφισε υπέρ της αύξησης των διδάκτρων με αποτέλεσμα την τελική αύξησή τους από τρία σε εννιά χιλιάδες λίρες το χρόνο. Ανάμεσα σε αυτούς που ψήφισαν υπέρ ήταν και 27 φιλελεύθεροι, συμπεριλαμβανομένου του αρχηγού του κόμματος Nick Cleck.

Δε χρειάζεται να αναφέρουμε ότι το αποτέλεσμα του παραπάνω ήταν όλες αυτές οι διαδηλώσεις που ακολούθησαν σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο και φυσικά η μείωση της δημοτικότητας των φιλελεύθερων στους νέους.

Η λύση

Η έλλειψη εμπιστοσύνης στο σύστημα αποτελεί τη βάση για τις ενέργειες του #ask στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο πιλότος ξεκίνησε το 2016 έχοντας σαν σκοπό να γεφυρώσει το κενό ανάμεσα σε νέους και πολιτικούς κάνοντας χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οι νέοι συνηθίζονται να αποκαλούνται «ψηφιακοί ιθαγενείς» (‘digital natives’) και επομένως αναμένεται μεγαλύτερο ποσοστό ανάμειξης σε σχέση με τους πολιτικούς. Μια έρευνα που διεξήχθη από το BYC υποστηρίζει αυτή την άποψη. Το 60% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι οι πολιτικοί πρέπει να αναμιγνύουν τους νέους στα πολιτικά ζητήματα χρησιμοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη δημιουργία πολιτικών εκστρατειών. Το 36.6% πιστεύει ότι, για να αυξηθεί η ανάμιξη των νέων στα πολιτικά ζητήματα, οι πολιτικοί πρέπει να αναφέρουν τη δουλειά τους στο Twitter και στα υπόλοιπα blogs (30%) και καθώς επίσης και να χρησιμοποιούν video-blogging (30.8%)[13]

Το Twitter είναι η τέλεια πλατφόρμα για τον πιλότο του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι 582 από τους 650 βουλευτές (90%) έχουν λογαριασμό στο Twitter. Συνολικά, δημοσιεύουν εκατοντάδες tweets καθημερινά, με κάποιους πολιτικούς να είναι τόσο δημοφιλείς που οι λογαριασμοί τους έχουν εκατοντάδες χιλιάδες, ακόμη και εκατομμύρια ακόλουθους (followers)[14]. Η αλήθεια είναι ότι το Twitter μπορεί να έχει χιλιάδες λιγότερους χρήστες από το Facebook όμως είναι πολύ πιο δημοφιλές από άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το LinkedIn και το Tumblr, με το 44% των ανθρώπων ηλικίας 16-22 να το χρησιμοποιούν[15].

Οι συζητήσεις του #ask δημιουργούνται μέσα από το dashboard το οποίο βασίζεται στο Twitter API. Τρία άτομα εκπαιδεύτηκαν σαν διαμεσολαβητές συζητήσεων και διαχειρίστηκαν τον πιλότο του Ηνωμένου Βασιλείου από τότε που ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2017. Αρχικά οι διαμεσολαβητές έπρεπε να διασφαλίσουν ότι υπήρχαν αρκετά δεδομένα για τη διεξαγωγή συζητήσεων ανάμεσα σε νέους και πολιτικούς. Γι΄ αυτό έψαξαν στο Twitter και βρήκαν handles που πληρούν κάποια συγκεκριμένα κριτήρια και τα πρόσθεσαν στο dashboard. Η διαδικασία αυτή συνεχίστηκε μέχρι την επίτευξη του στόχου για τους νέους (τουλάχιστον 1,500) αλλά και για τους πολιτικούς (τουλάχιστον 300). Μετά από αυτό οι διαμεσολαβητές μπορούσαν να παρατηρούν την δραστηριότητα των handles στο Twitter, όπως για παράδειγμα τις δημοσιεύσεις και τα retweets τους. Μπορούσαν επιπλέον να παρακολουθήσουν συγκεκριμένα θέματα με την εισαγωγή λέξεων κλειδιών στο πεδίο αναζήτησης καθώς επίσης και να διαχειριστούν τα handles, και φυσικά να απαντήσουν σε υπάρχουσες συζητήσεις ή να δημιουργήσουν νέες.

Τα αποτελέσματα

Ο πιλότος του Ηνωμένου Βασιλείου έχει αναμίξει εκατοντάδες νέους σε συζητήσεις με πολιτικούς διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης (τοπικό, εθνικό, Ευρωπαϊκό). Οι συζητήσεις που δημιουργήθηκαν από τον πιλότο (πάνω από 600) κάλυψαν θέματα όπως η υγεία, η σεξουαλική προτίμηση και η ισότητα των φύλων, η εκπαίδευση, η συμμετοχή στα πολιτικά, ο εθελοντισμός, η ανεργία, το περιβάλλον, και το Brexit, ανάμεσα σε πολλά άλλα. Τα πιο δημοφιλή θέματα ανακαλύφθηκαν με τη βοήθεια του #ask dashboard για να εξασφαλιστεί ότι θα καλυφθούν όλα τα σημαντικά θέματα και γεγονότα (π.χ. #GE2017, #vote16, #unpaidinternships, #CambridgeAnalytica). Το 23.5% όλων των συζητήσεων εκμαίευσαν τουλάχιστον μια απάντηση από κάποιον νέο, πολιτικό ή τρίτο πρόσωπο.

Γενικά οι νέοι ήταν πιο πιθανό να συμμετέχουν σε μια συζήτηση σε σχέση με τους πολιτικούς. Από όλες τις απαντήσεις που λήφθηκαν, μόνο το 10% ήταν από πολιτικούς. Οι υπόλοιπες ήταν διαμοιρασμένες ανάμεσα στους νέους και τα τρίτα πρόσωπα. Οι νέοι οι οποίοι συμμετείχαν στη έρευνα του πιλότου (n=20) σχεδόν συμφώνησαν ότι το Twitter παρέχει μια καλή ευκαιρία για σύνδεση με τους πολιτικούς, παρόλο που ένας μόνο πιστεύει ότι μια απλή συζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε κάτι πιο μεγάλο όπως π.χ. τροποποίηση/αναθεώρηση μιας πολιτικής. Πολλοί επίσης πιστεύουν ότι θα το εκτιμούσαν αν ένας πολιτικός αλληλεπιδρούσε μαζί τους στο Twitter είτε πατώντας like, είτε κάνοντας retweet είτε απαντώντας σε μια δημοσίευση. Ένας ερωτηθέντας είπε μάλιστα ότι «Θα ήμουν πάρα πολύ χαρούμενος επειδή κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι αναγνωρίζουν τη δουλειά μου και ίσως μου ζητούσαν μελλοντικά να αναμιχθώ στο ζήτημα».

Από τους 14 που απάντησαν την ερώτηση σχετικά με το πώς πιστεύουν ότι ωφελήθηκαν

  • 9 απάντησαν ότι το έργο τους έδωσε την ευκαιρία να ενισχύσουν την ηλεκτρονική τους συμμετοχή μέσω του Twitter
  • 8 απάντησαν ότι τους δόθηκε η ευκαιρία να δημιουργήσουν απευθείας online συζητήσεις με τοπικούς και Ευρωπαϊκούς πολιτικούς
  • 6 απάντησαν ότι ήταν μια ευκαιρία να δικτυωθούν με άλλους τοπικούς και Ευρωπαϊκούς νέους σχετικά με θέματα ηλεκτρονικής συμμετοχής.
  • 5 απάντησαν ότι το έργο τους βοήθησε να δώσουν κίνητρο σε άλλους νέους να αναμιχθούν στην ηλεκτρονική συμμετοχή.
  • 3 απάντησαν ότι είχαν την ευκαιρία να δημιουργήσουν μια πραγματική συζήτηση στο Twitter

Τα ποιοτικά δεδομένα δείχνουν ένα ευρύτερο ενδιαφέρον για το έργο και προτείνουν την ανάμιξη και άλλων μέσων κοινωνικής δικτύωσης εκτός από το Twitter. Κάποιος μάλιστα απάντησε: «Πιστεύω ότι το έργο πηγαίνει πολύ καλά και προτείνω η δουλειά των διαμεσολαβητών να συνεχιστεί έτσι ώστε να έρθουν σε επαφή με περισσότερους νέους επιτρέποντάς τους να συζητάνε με τους πολιτικούς και πιθανόν να δημιουργηθεί και ένα κανάλι στο Youtube όπου οι νέοι θα συζητάνε τα διάφορα ζητήματα.”

Ενώ κάποιοι από τους ερωτηθέντες επιλέγουν να παρέχουν συγκρατημένη επικρότηση (π.χ. «Μου αρέσει αυτό που κάνετε. Συνεχίστε.»), κάποιοι άλλου έδωσαν ποιο αναλυτικά σχόλια όπως «Θα ήθελα να πω ότι πραγματικά απόλαυσα τη συμμετοχή μου στο έργο. Πιστεύω ότι χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο όμως έτσι ώστε να εντρυφήσουμε καλύτερα στη δουλειά που γίνεται».

Αυτό που είναι ξεκάθαρο από όλο αυτό είναι ότι οι νέοι εκτιμούν τη δουλειά του #ask και καταλαβαίνουν την αξία του. Παρόλα αυτά όμως, για να γίνει πλήρως πετυχημένη η διαμεσολάβηση των συζητήσεων, χρειάζεται ακόμη επιπλέον προσπάθεια μιας και η ηλεκτρονική συμμετοχή απέχει πολύ από το να φτάσει στο στόχο της. Όπως είπε και κάποιος από τους ερωτηθέντες: «Πολύ καλό έργο αλλά χρειάζεται να λειτουργήσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. νιώθω ότι μόλις αρχίσαμε να δημιουργούμε το διάλογο».

[1] https://www.ft.com/content/bad33d56-13d5-11e4-8485-00144feabdc0

[2] https://www.ons.gov.uk/employmentandlabourmarket/peoplenotinwork/unemployment

[3]https://www.theguardian.com/business/2017/dec/31/uk-economy-in-2018-steady-growth-tempered-by-brexit-politics

[4] http://ec.europa.eu/eurostat/web/macroeconomic-imbalances-procedure/youth-unemployment-rate

[5]http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Statistics_on_young_people_neither_in_employment_nor_in_education_or_training

[6] https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/articles/overviewoftheukpopulation/july2017

[7]https://www.theguardian.com/politics/2016/jun/24/meet-the-75-young-people-who-voted-to-remain-in-eu

[8]https://www.express.co.uk/news/uk/867816/Brexit-youth-vote-EU-referendum-age-breakdown-elderly-European-Union-study

[9] http://www.bbc.com/news/magazine-36619342

[10] https://www.liverpool.ac.uk/politics/research/research-projects/youth-citizenship-commission/

[11] https://yougov.co.uk/news/2014/10/29/political-disaffection-not-new-it-rising-and-drivi/

[12] http://ukya.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/UKYA-Research-Report-Erasmus.pdf

[13] http://ukya.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/UKYA-Research-Report-Erasmus.pdf

[14] https://www.mpsontwitter.co.uk/

[15]http://www.emarketer.com/Chart/Social-Media-Platforms-Used-by-UK-Internet-Users-by-Age-Sep-2017-of-respondents-each-group/212173